Studentska konferencija „30 godina od egzodusa sarajevskih Srba“ održana je danas na Ekonomskom fakultetu na Palama u prisustvu ministara u Vladi Republike Srpske, predsjednika SNSD-a Milorada Dodika, rektora Univerziteta u Istočnom Sarajevu prof. dr Milana Kulića, nastavnika i saradnika i oko 500 studenata Univerziteta u Istočnom Sarajevu.
Na konferenciji je prikazan dokumentarni film „Egzodus ponovo“ Snježana Lalovića.
Rektor Univerziteta u Istočnom Sarajevu prof. dr Milan Kulić rekao je da je egzodus sarajevskih Srba iz februara i marta 1996. godine jedan od najpotresnijih događaja u novijoj istoriji srpskog naroda, te da je od izuzetne važnosti čuvati sjećanje na taj period kako se slična stradanja nikada više ne bi ponovila.
U obraćanju na konferenciji koju su organizovali Unija studenata Republike Srpske i Studentski parlament Univerziteta u Istočnom Sarajevu, rektor Kulić je istakao da su sarajevski Srbi bili primorani da napuste svoja ognjišta i da je to bio pravi biblijski egzodus lјudi koji su nosili svoje mrtve srodnike.
„To je bila neprekidna kolona Srba koji su napuštali svoje domove, ono što su im preci ostavili, ne znajući gdje idu, gdje će prenoćiti niti gdje će nastaviti život“, rekao je rektor Kulić.
Rektor Kulić je istakao da su Srbi tada napuštali Sarajevo jer su znali da u dijelu BiH koji, prema Dejtonskom sporazumu, nije pripao Republici Srpskoj, za njih neće biti opstanka.
„Nisu htjeli da im sude oni protiv kojih su se borili, niti da kosti svojih najmilijih ostave onima protiv kojih su ratovali“, naglasio je rektor Kulić.
Prema njegovim riječima, sarajevsko ratište bilo je jedno od najkrvavijih u proteklom ratu, što je egzodus sarajevskih Srba učinilo još težim i bolnijim.
„Čini mi se da nema kuće u Istočnom Sarajevu koja ne nosi ožilјak tih vremena. Nema ni livade ni ledine koja nije groblјe najhrabrijih koji su se borili za Republiku Srpsku. Svaki kamen u Istočnom Sarajevu je spomenik poginulim borcima“, naglasio je rektor Kulić.
On je dodao da je prošlo 30 godina od egzodusa, te da rane polako zarastaju, ali da ožilјci ostaju kao trajno sjećanje i opomena.
„Poruka sa ove studentske konferencije jeste da se nikada i nikome ne desi egzodus kakav su preživjeli sarajevski Srbi“, istakao je rektor Kulić.
Ministar za naučnotehnološki razvoj i visoko obrazovanje Republike Srpske prof. dr Draga Mastilović izjavio je da je važno da studenti poznaju istorijske činjenice o kontinuitetu postojanja srpskog naroda na prostoru Sarajeva, ali i zapadno od rijeke Drine kako bi se suprotstavili pokušajima iskrivlјavanja istorije.
„Značajno je da studenti i mladi znaju koje su osnovne istorijske činjenice o bitisanju Srba na ovom prostoru da im sutra niko ne bi mogao podvaliti priču da se Srbi ovdje pojavlјuju tek u 19. vijeku, pa čak i da su Srbi u Sarajevu nestali krajem 20. vijeka“, rekao je ministar Mastilović.
On je naglasio da brojni istorijski izvori svjedoče o mnogo dužem prisustvu srpskog naroda na ovim prostorima, još od devetog vijeka, tačnije od 822. godine, te je od velike važnosti da mlade generacije budu upoznate sa tim činjenicama.
Gradonačelnik Istočnog Sarajeva Ljubiša Ćosić istakao je da su studenti okosnica funkcionisanja društva i da ne zaboravlјaju kako je stvorena Republika Srpska.
On je podsjetio da su studenti Vogošće, Ilidže, Grbavice, Pala i u najtežim ratnim vremenima pokazivali da fakulteti u Srpskoj mogu da funkcionišu.
Ćosić je rekao da su mladi lјudi tada pokazali da mogu, nerijetko i sa puškom u ruci, ali i intelektualno da brane Republiku Srpsku.
Predsjednik SNSD-a Milorad Dodik poručio je da je odluka sarajevskih Srba da 1996. godine napuste svoje domove bio čin ponosa jer su odbili da ostanu pod muslimanskom vlašću i zato sjećanje na ovaj potez mora biti zavjet budućih generacija.
Dodik je rekao da je tužna činjenica da su sarajevski Srbi prije tri decenije morali da napuste svoje vjekovne domove koje su prethodno u ratu junački i časno odbranili.
On je istakao da su sarajevski Srbi najstradalniji dio srpske populacije i onaj koji je uložio najviše u Republiku Srpsku.
Dodik je ukazao da su, u međuvremenu, izgrađene Pale, koje su sada nekoliko puta veće nego što su bile prije tri decenije, da je stasalo Istočno Sarajevo kao urbana cijelina, te da su opštine ovog dijela povezne modernim putem preko Jahorine.
„Jahorinu smo podigli na daleko veći nivou nego što niko mogao da zamisli. Gradimo fakuletete, Univerzitet, Rektorat – sve što je bilo neophodno. Gradimo nove domove za smještaje đaka, odnosno studenta“, naveo je Dodik.
On je ocijenio da je učinjeno sve da civilni život bude očuvan u u Istočnom Sarajevu, i da sve opštine u sastavu grada bilјeže napredak.
„I to je neka mala satisfakcija za sve što su lјudi ovog kraja učinili“, istakao je Dodik.
Cilј studentske konferencije „30 godina od egzodusa sarajevskih Srba“ jeste da mladi lјudi govore o važnim istorijskim temama i da pošalјu poruku da ne zaboravlјaju događaje koji su obilјežili srpski narod.
Masovni egzodus sarajevskih Srba zvanično je počeo 17. februara 1996. godine iz srpskih sarajevskih opština koje su nakon potpisivanja Dejtonskog mirovnog sporazuma pripale Federaciji BiH i trajao je gotovo do kraja marta.
Procjenjuje se da je 120.000 do 150.000 Srba napustilo svoje domove u opštinama Ilidža, Ilijaš, Vogošća, Hadžići, Rajlovac, Grbavica i Novo Sarajevo, a jedan od najpotresnijih aspekata bila je ekshumacija i prenošenje posmrtnih ostataka upokojenih na teritoriju Republike Srpske.
